Huurwoningen
Het is nodig een onderscheid te maken tussen huurwoningen en koopwoningen. De overheid heeft de huursector uit handen gegeven en kan daar,  in voorschrijvende zin,  niet veel doen. Het is wel mogelijk om in belonende zin het verduurzamen van de huursector te stimuleren, bijvoorbeeld door belastingmaatregelen. Overigens gebeurt er al veel op dit gebied in corporatieland. Vooral in oudere wooncomplexen dreigen de woonlasten onbetaalbaar te worden vanwege de (te) hoge energiekosten.  Naast belastingmaatregelen zou de minister met de corporaties een lange termijn-visie kunnen ontwikkelen. De vraag van de minister is: “Hoe kunnen we sneller verduurzamen”, maar ik durf te stellen dat we beter een gestage, lange termijn beleid, kunnen ontwikkelen. Ministers komen  en gaan, de 6 miljoen slecht geїsoleerde woningen krijgen we niet in 4 jaar opgeknapt. Corporaties zijn gebaat bij duurzaam, lees:  langdurig, consistent beleid op dit gebied.
Koopwoningen
Voor  koopwoningen ligt de zaak lastiger omdat je te maken hebt met individuele eigenaren/bewoners. Zelfs  binnen een bepaalde wijk met veelal het zelfde woningtype, zijn de verschillen in door de bewoner al getroffen duurzame voorzieningen enorm. Het zogenaamde maatwerk advies blijkt maar al te vaak toch te algemeen op een woningtype toegesneden. Daar komt nog bij dat het advies voor een leek vaak niet te begrijpen is. Als adviseur duurzaam bouwen heb ik regelmatig bewoners geholpen met het vertalen van het advies in voor hun woning meest belangrijke maatregelen, bouwkundig en installatie-technisch.
Maar een groter probleem is,  dat wanneer iemand zijn woning  wil verbouwen of uitbreiden, de advies-fase meestal wordt overgeslagen.  Zeker nu de subsidie op het maatwerkadvies is afgeschaft.
Dat zou niet zo’n probleem hoeven zijn als de bouwwereld, en dan met name de kleine(re) plaatselijke bouwbedrijven, voldoende kennis zouden hebben van duurzaam en energiezuinig bouwen. Mijn ervaring is dat die kennis veelal ontbreekt.  Of, wordt er gezegd: “de klant vraagt er niet om”.
Zonder nu te pleitten voor herinvoering van subsidies, zou de overheid wel moeten nadenken over financiële prikkels en zelf een goed voorbeeld moeten geven van een consistent duurzaam beleid.
Je kunt daarbij denken aan een lagere OZB belasting voor energiezuinige woningen.
Het inzetten van voorbeeld projecten, zeg maar één woning in de wijk, welke verduurzaamd en energiezuinig gemaakt is, en daarvan de besparing op energiekosten wereldkundig maken.
Dat zegt meer dan geschatte besparingen welke “haalbaar” zijn.
De maatschappelijke kosten van een niet duurzame samenleving dienen in kaart te worden gebracht.
Daarmee kan een kosten-baten analyse gemaakt worden van een niet duurzame versus een duurzame samenleving.  Daarmee is draagvlak te creëren voor lastenverlaging voor duurzame burgers.
Bouwwereld
Dhr. Brinkman van Bouwend Nederland stelt regelmatig dat de bouwwereld klaar is voor de opdracht duurzaam bouwen. Wellicht geldt dat voor een deel van de grotere bouwondernemingen welke hij vertegenwoordigd. Alhoewel mijn ervaring is dat ook daar sprake is van veel  lippendienst, maar de kennis op de werkvloer nogal eens tegenvalt.
Maar zeker bij de kleinere bouwbedrijven, welke veel verbouwingen in de particuliere sector uitvoeren, is de kennis over duurzaam bouwen gering.  Dat heeft vele oorzaken. Natuurlijk de vaak genoemde conservatieve houding van de aannemers.  “Duurzaam is duur”,  “De klant vraagt er niet om”, of zoals een aannemer kort geleden tegen mij zei:  “Ik ben niet zo van het duurzame, dat laat ik aan de volgende generatie over”.  Volgens mij was de man nog geen 50.
Door mijn betrokkenheid met het bouwkunde onderwijs, MBO en HBO, weet ik dat een aantal opleidingen  langzamerhand duurzaam bouwen in de opleiding meenemen. Maar ik spreek ook studenten welke niet of nauwelijks met duurzaam bouwen in aanraking komen. Op die manier schiet het niet op met “wachten op de volgende generatie”.
De minister zal dus zowel met de onderwijssector als de bouwsector om de tafel moeten om daar duurzaamheid “tussen de oren”, of, beter gezegd  “in de vingers” te krijgen.
Kortom, werk genoeg aan de winkel om nu aan te pakken. Maar doe het wel goed en met een lange termijnvisie. Want snel verduurzamen gaat het beste in een gestage ontwikkeling waarin steeds meer partijen participeren.

Dankwoord van Harrie Lieverse aan mw. Rakhorst

Anne-Marie Rakhorst over Nieuwe Energie

Met  ingang van september 2010 heb ik mijn werkzaamheden bij De Jong Gortemaker Algra beëindigd. Op 16 september heb ik officiëel afscheid genomen met een bijeenkomst waar onder andere gesproken is door mw. Anne-Marie Rakhorst van Search Ingenieursbureau.

Met haar inspirerende verhaal onderstreepte zij nog eens de noodzaak van duurzaam bouwen. Maar ook de uitdaging en de kansen van duurzaam bouwen werden uitvoerig belicht. Voor mij was deze bijeenkomst tevens de afsluiting van een periode bij dJGA waarin ik gewerkt heb aan het verbeteren van de kennis over duurzaam en integraal ontwerpen. Ik ben begonnen met een Plan van Aanpak. Daarna is er een intern dubo-team gevormd om het PvA uit te voeren. Vervolgens heb ik een aantal thema-avonden georganiseerd met als onderwerpen: duurzame projectontwikkeling, integraal ontwerpen van gebouw en installaties, duurzame materialen en dubo meetmethoden. Deze reeks hebben we begin juni afgesloten met een workshop Duurzaam Ontwerpen. Alle architecten hebben daar enthousiast aan mee gedaan. Een inspirerend verhaal van mw. Anne-Marie Rakhorst was een mooie afsluiting van dat proces.

Dit afscheid houdt ook in dat ik nu meer tijd en energie kan steken in DuurzaamBouwAdvies. Meer tijd om u van dienst te zijn!  En ik heb mij voorgenomen om regelmatiger een nieuwe column voor deze nieuwsrubriek te schrijven. Of om vragen van u te beantwoorden, stuur u vraag per mail aan dubo.advies@xs4all.nl

Plaatselijke overheden stimuleren hun bewoners om, bijvoorbeeld in het kader van “Meer Met Minder”, om voor hun huis een energiescan te laten maken. Er rolt dan een Energielabel uit, bijvoorbeeld D, E of F. Bij de energiescan krijgt u een overzicht van een aantal maatregelen pakketten waarmee het energieverbruik van de woning naar beneden kan worden gebracht. Vaak zit er ook een globaal overzicht van de kosten van de verschillende pakketten bij. Ook wordt er een indicatie gegeven van de besparing op de energiekosten. En er wordt aangegeven welk energielabel de woning heeft na het aanbrengen van de maatregelen.

In de praktijk blijkt dat mensen niet altijd goed raad weten wat ze met het algemene advies aan moeten. Er wordt nogal eens verwezen naar een ‘woningtype’, een categorie waar uw huis dan ook in valt. Maar u wilt weten wat voor uw huis de beste oplossing is! DuurzaamBouwAdvies kan voor u het algemene advies vertalen naar uw woning en uw wensen. Wij komen bij u aan huis de situatie opnemen en bekijken samen met u wat, gelet op uw budget, de meest effectieve maatregel is uit de energiescan. Wij kunnen u dan ook adviseren over de bouwkundige en technische consequenties die de maatregelen met zich meebrengen. Kortom, advies op maat! Neem daarvoor contact op met DuurzaamBouwAdvies. (dubo.advies@xs4all.nl)

‘…….Sommige meisjes zagen er als zwervers uit in die kapotte spijkerbroeken’. ‘Dat zijn geen kapotte broeken’ zei Toby. ‘Die kopen ze zo, die worden zo gemaakt.’
Dat ging Kowalski’s begrip te boven. ‘Kapot is kapot’ zij hij. ‘Dan zijn ze zeker heel goedkoop.’ ‘Juist niet ‘ zei Toby. ‘Het zijn exclusieve merkbroeken, duurder dan een gewone spijkerbroek.’ ‘Dus een kapotte broek kost meer dan een hele?’ ‘Het is mode,’ zei Toby.  Kowalski verzonk in gepeins. Let’s make things better. Dat klopte dus niet.

Uit: De rode droom / Bernlef / Uitgeverij Querido / 2009