Een toekomstbestendige Bouwkolom

De bestaande (woning-) voorraad sneller verduurzamen, dat wil minister Spies (Bi.Za). Althans dat is een van de agendapunten om de Bouwkolom toekomstbestendig te maken.
Bestaande woningen verduurzamen. Dan hebben we het dus over energie-zuiniger maken en mogelijk het toepassen van duurzame energie. Maar ook over goed onderhoud, want de bij de bouw gebruikte materialen kun je niet verduurzamen, wel de levensduur van de woning.

Huurwoningen
Het is nodig een onderscheid te maken tussen huurwoningen en koopwoningen. De overheid heeft de huursector uit handen gegeven en kan daar,  in voorschrijvende zin,  niet veel doen. Het is wel mogelijk om in belonende zin het verduurzamen van de huursector te stimuleren, bijvoorbeeld door belastingmaatregelen. Overigens gebeurt er al veel op dit gebied in corporatieland. Vooral in oudere wooncomplexen dreigen de woonlasten onbetaalbaar te worden vanwege de (te) hoge energiekosten.  Naast belastingmaatregelen zou de minister met de corporaties een lange termijn-visie kunnen ontwikkelen. De vraag van de minister is: “Hoe kunnen we sneller verduurzamen”, maar ik durf te stellen dat we beter een gestage, lange termijn beleid, kunnen ontwikkelen. Ministers komen  en gaan, de 6 miljoen slecht geїsoleerde woningen krijgen we niet in 4 jaar opgeknapt. Corporaties zijn gebaat bij duurzaam, lees:  langdurig, consistent beleid op dit gebied.
Koopwoningen
Voor  koopwoningen ligt de zaak lastiger omdat je te maken hebt met individuele eigenaren/bewoners. Zelfs  binnen een bepaalde wijk met veelal het zelfde woningtype, zijn de verschillen in door de bewoner al getroffen duurzame voorzieningen enorm. Het zogenaamde maatwerk advies blijkt maar al te vaak toch te algemeen op een woningtype toegesneden. Daar komt nog bij dat het advies voor een leek vaak niet te begrijpen is. Als adviseur duurzaam bouwen heb ik regelmatig bewoners geholpen met het vertalen van het advies in voor hun woning meest belangrijke maatregelen, bouwkundig en installatie-technisch.
Maar een groter probleem is,  dat wanneer iemand zijn woning  wil verbouwen of uitbreiden, de advies-fase meestal wordt overgeslagen.  Zeker nu de subsidie op het maatwerkadvies is afgeschaft.
Dat zou niet zo’n probleem hoeven zijn als de bouwwereld, en dan met name de kleine(re) plaatselijke bouwbedrijven, voldoende kennis zouden hebben van duurzaam en energiezuinig bouwen. Mijn ervaring is dat die kennis veelal ontbreekt.  Of, wordt er gezegd: “de klant vraagt er niet om”.
Zonder nu te pleitten voor herinvoering van subsidies, zou de overheid wel moeten nadenken over financiële prikkels en zelf een goed voorbeeld moeten geven van een consistent duurzaam beleid.
Je kunt daarbij denken aan een lagere OZB belasting voor energiezuinige woningen.
Het inzetten van voorbeeld projecten, zeg maar één woning in de wijk, welke verduurzaamd en energiezuinig gemaakt is, en daarvan de besparing op energiekosten wereldkundig maken.
Dat zegt meer dan geschatte besparingen welke “haalbaar” zijn.
De maatschappelijke kosten van een niet duurzame samenleving dienen in kaart te worden gebracht.
Daarmee kan een kosten-baten analyse gemaakt worden van een niet duurzame versus een duurzame samenleving.  Daarmee is draagvlak te creëren voor lastenverlaging voor duurzame burgers.
Bouwwereld
Dhr. Brinkman van Bouwend Nederland stelt regelmatig dat de bouwwereld klaar is voor de opdracht duurzaam bouwen. Wellicht geldt dat voor een deel van de grotere bouwondernemingen welke hij vertegenwoordigd. Alhoewel mijn ervaring is dat ook daar sprake is van veel  lippendienst, maar de kennis op de werkvloer nogal eens tegenvalt.
Maar zeker bij de kleinere bouwbedrijven, welke veel verbouwingen in de particuliere sector uitvoeren, is de kennis over duurzaam bouwen gering.  Dat heeft vele oorzaken. Natuurlijk de vaak genoemde conservatieve houding van de aannemers.  “Duurzaam is duur”,  “De klant vraagt er niet om”, of zoals een aannemer kort geleden tegen mij zei:  “Ik ben niet zo van het duurzame, dat laat ik aan de volgende generatie over”.  Volgens mij was de man nog geen 50.
Door mijn betrokkenheid met het bouwkunde onderwijs, MBO en HBO, weet ik dat een aantal opleidingen  langzamerhand duurzaam bouwen in de opleiding meenemen. Maar ik spreek ook studenten welke niet of nauwelijks met duurzaam bouwen in aanraking komen. Op die manier schiet het niet op met “wachten op de volgende generatie”.
De minister zal dus zowel met de onderwijssector als de bouwsector om de tafel moeten om daar duurzaamheid “tussen de oren”, of, beter gezegd  “in de vingers” te krijgen.
Kortom, werk genoeg aan de winkel om nu aan te pakken. Maar doe het wel goed en met een lange termijnvisie. Want snel verduurzamen gaat het beste in een gestage ontwikkeling waarin steeds meer partijen participeren.

Adres vlak

DuurzaamBouwAdvies

brug tussen theorie en praktijk


Harrie Lieverse

Beringlaan 4 - 2803 ga gouda
t: 0182537082 m: 0645183420
e: dubo.advies@xs4all.nl
LinkedIn DuurzaamBouwAdvies